Farklı Manyetik Nanopartiküller Kullanılarak Sentezlenecek Manyetik Özellikli Enzim-İnorganik Hibrit Nanoçiçeklerin Karakterizasyonu ve Etkinliğinin Araştırılması


Durmuş M., Akbulut M., Ulusal F., Özdemir N.(Yürütücü)

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2023 - 2026

  • Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
  • Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
  • Başlama Tarihi: Şubat 2023
  • Bitiş Tarihi: Haziran 2026

Proje Özeti

Enzimler, ılımlı reaksiyon koşullarında yüksek seçicilik ve verimle biyokimyasal reaksiyonları katalize eden, protein yapısında biyokatalizörlerdir. Enzimlerin endüstriyel uygulamalarda düşük operasyonel kararlılık, substrat/ürün inhibisyonları, zor geri kazanım, yüksek üretim maliyeti gibi problemler kullanım alanlarını sınırlandırmaktadır. Enzimlerin geniş bir yelpazede uygulamalarının olabilmesi için bu sorunların üstesinden gelinmesi gerekmektedir. Enzim immobilizasyonu bu sınırlamaların üstesinden gelmek için uygulanan yöntemlerden birtanesidir. Stanford Üniversitesinden Zare ve ekibi tarafından yeni bir enzim immobilizasyon yaklaşımı rapor edilmiştir. Enzim-inorganik hibrit nanoçiçekler olarak adlandırılan bu yaklaşımla immobilize edilen enzimlerin aktivitelerinin ve kararlılıklarının önemli derecede arttığı rapor edilmiştir.  Enzim immobilizasyon araçlarından diğeri manyetik nanopartiküllerdir (MNP). MNP’ler geniş yüzey alanı, geniş yüzey/hacim oranı, yüksek kütle aktarımı, düşük toksisite, yüzeyinin fonksiyonel hale getirilebilmesi amacıyla birçok uygulamada kullanılmaktadır.
Sunulan proje kapsamında 4 farklı manyetik nanopartikül (MNP) (mezogözenekli manyetik Fe
3O4 nanopartiküller, manyetik Fe3O4 nanopartiküller, NiFe2O4 nanopartiküller, CoFe2O4 nanopartiküller) sentezlenecektir. Sentezlenen bu MNPlerin yüzeyi enzimlerin adsorpsiyonu için uygun hale getirilecektir. Yüzeyine enzim adsorplanmış MNPler ve bu yeni enzim immobilizasyon yöntemi kullanılarak etkinliği arttırılmış manyetik özellikli enzim-inorganik hibrit nano çiçekler sentezlenecektir. Enzim olarak lakkaz, katalaz ve peroksidaz (HRP) kullanılırken inorganik kısım olarak bakır(II), kobalt(II) ve çinko(II) metal iyonları kullanılacaktır. Sentezlenen manyetik özellikli enzim-inorganik hibrit nanoçiçekler (E@M2+ hnfs) (lakkaz-metal2+ hibrit nano çiçekler (Lak@M2+ hnfs), katalaz-metal2+ hibrit nano çiçekler (Kat@M2+ hnfs), Peroksidaz-metal2+ hibrit nano çiçeklerin (HRP@M2+ hnfs) morfolojileri, bazı önemli elementlerin (Cu, Fe, N, O, P gibi) varlığı dağılımları SEM, SEM-EDX, SEM-EDX elemental haritalama ile kristal ve kimyasal yapıları ise XRD ve FT-IR analizleriyle karakterize edilecektir. Manyetik özellikli E@M2+ hnfs’lerin lakkaz, katalaz ve peroksidaz aktiviteleri üzerine pH, sıcaklık gibi paramatrelerin etkisi serbest enzimle kıyaslanarak incelenecektir. Ayrıca tekrar kullanılabilirlikleri ve depolama koşullarının enzimatik aktivite üzerine etkisi incelenecektir.