Hava Yollarında Yolcu Odaklı İnsan Kaynakları Yaklaşımı, Liderlik Tarzları ve Memnuniyet Arasındaki Etkileşimler

Işıkçı S. O.

JOURNAL OF ORGANIZATIONS' MANAGEMENT - JOM (ÖRGÜTLERİN YÖNETİMİ DERGİSİ - ÖYD), cilt.2, sa.2, ss.83-107, 2025 (Hakemli Dergi)

Özet

Sivil hava yolu taşımacılığının rekabetçi yapısı göz önüne alındığında başarıya erişmek ve sürdürülebilir olmak

açısından yolcu odaklı bir yaklaşımın benimsenmesi önemlidir. Elbette yolcu odaklı bir yaklaşımın insan kaynakları

tarafından benimsenmesi ve memnuniyet arz etmesi de ekip liderlerinin yönetim tarzlarıyla ve astları ile olan ilişkileri

ile bağlantılı olabilecektir. Bu çalışmada yolcu odaklı insan kaynakları yaklaşımı, liderlik tarzları ve yolcu odaklı insan

kaynakları yaklaşımından duyulan memnuniyet arasındaki ilişkilerin istatistiksel olarak analiz edilmesi amaçlanmıştır.

Bu kapsamda, nicel araştırma yöntemine dayalı olarak online anket vasıtasıyla ve uygun örnekleme yöntemiyle hava

yolları bünyesinde görev yapan 402 kabin ekibi üyesinden veri sağlanmıştır. Veriler SPSS ve AMOS yazılımlarında

çözümlenmiştir. Erişilen bulgular, katılımcı demokratik ve serbesiyetçi demokratik liderlik tarzlarının yolcu odaklı

insan kaynakları uygulamaları ve insan kaynakları memnuniyeti ile anlamlı ve pozitif ilişkili olduğunu ortaya

koymuştur. Katılımcı demokratik liderlik tarzı daha yüksek düzeyde ilişkilenmiştir. İstismarcı otokratik liderlik tarzı

hem yolcu odaklı yaklaşım hem de memnuniyetle ters yönlü ilişki göstermiştir. Ilımlı otokratik liderlik tarzı ise anlamlı

etki göstermemiştir. Bu bulgular, sivil hava yolu alanında katılımcı demokratik liderlik tarzının yolcu odaklı insan

kaynakları politikaları ve insan kaynakları memnuniyeti açısından daha etkili olduğunu ortaya koymuştur.


Considering the competitive nature of civil aviation transportation, adopting a passenger-oriented approach is crucial for achieving success and ensuring sustainability. Naturally, the adoption of such a passenger-oriented approach by human resources and the satisfaction it generates may be linked to the leadership styles of team leaders and their relationships with subordinates. This study aims to examine the relationships among passenger-oriented human resources practices, leadership styles, and satisfaction derived from passenger-oriented human resources practices. In this context, data were collected using a quantitative research method through an online survey based on convenience sampling. A total of 402 cabin crew members working in various airline companies participated in the study. The data were analyzed using SPSS and  AMOS software. The findings revealed that participative-democratic and permissive-democratic leadership styles are significantly and positively associated with passenger-oriented human resources practices and human resources satisfaction. Among these, the participative-democratic leadership style showed a stronger association. In contrast, the exploitative-autocratic leadership style exhibited a negative relationship with both the passenger-oriented approach and  satisfaction. The benevolent-autocratic leadership style did not show a statistically significant effect. These findings demonstrate that, within the context of civil aviation, the participative-democratic leadership style is more effective in fostering passenger-oriented human resources policies and enhancing human resources satisfaction.