Dijital platformlarda kullanılan yapay zeka teknolojilerinin kullanıc


Dr. Öğr. Üyesi AYŞE DUYGU ATASOY AKTAŞ

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İletişim Fakültesi, Radyo Televizyon Ve Sinema Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Prof.Dr. Ceyhan Kandemir

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Günümüzde yapay zeka kullanan sistemlerin yaygınlaşması ve git gide daha fazla kullanıcının günlük yaşantısında yer bulmaya başlamasıyla bireylerin görüş ve davranışları üzerinde de etkisi artmaktadır. Öncesindeki tüm inovatif teknolojik ürünler gibi, yapay zeka sistemleri de yaratıcılarının değerlerini yansıtmaktadır. Yapay zeka sistemleri sunulan verileri gözlemleyerek öğrenmektedir. Bu sistemlerin büyük miktarda veri işleme kabiliyetini göz önüne aldığımızda işledikleri verilerin niteliğinin önemi ortaya çıkmaktadır. Web 2.0 ile birlikte İnternet üzerinden sunulan servislerde kullanıcının daha aktif rol almaya başladığı bir dönem başlamıştır. Dijital platformlarda git gide daha çok zaman geçirmeye başlayan kullanıcı kontrolünün daha fazla olduğu, kendi isteklerine ve ihtiyaçlarına göre şekillendirebildiği, istediği içerikleri başkalarıyla paylaşmaya olanak sağlayan ve kullanılabilir arayüzlere sahip sistemleri tercih etmeye başlamışlardır. Bu çerçevede, etkileşim ve kişiselleştirme olanağı sunan platform ve uygulamalar yükselişe geçmiştir. Teknolojik yeniliklerin sunduğu yeni imkanlar sayesinde yükselişe geçen dijital platformlar, kullanıcı alışkanlıkları üzerinde etkili olmakla birlikte, kullanıcıları etkileyen motivasyonların incelenmesi konusunu gündeme getirmektedir ve araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Tezin ana örneği Netflix platfromu seçilmiş ve Netflix kullanıcılarına yönelik araştırma verileri sağlanmıştır. Araştırma içerisinde genel tarama modeli kullanılarak hazırlanan betimsel bir araştırma modeli uygulanması planlanmıştır. Veri toplama tekniklerinden anket kullanılmış olup, dijital ortamda alanında uzman kişilerle görüşme yapılarak elde edilen veriler betimsel analiz yöntemine göre yorumlanması planlanmıştır. Çalışmada genel olarak dijital platformlarda kullanılan yapay zeka algoritmalarının kullanıcıların motivasyonları üzerine etkisi üzerinde durulmuş olup, kullanıcıları dijital platform kullanım isteğine iten motivasyonlar ve nedenleri araştırılmıştır. Araştırmanın verileri ve literatür taraması sonucunda, araştırma örneği olan Netflix platformunun kullanım nedenlerinden biri olarak, alışkanlıklara etki eden ve kullanım kolaylığı sağlayan en önemli etkilerden birinin yapay zeka teknolojilerini kullanmaları olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Teknoloji, Yapay Zeka, Dijital Platformlar, Netflix, Motivasyonlar