Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih (Yl) (Tezli), Türkiye
Tez Danışmanı: Kamil Çolak
Tezin Onay Tarihi: 2008
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
| Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşayan diğer zümrelerden daha fazla ayrıcalık sahibi olan Rumlar, XVIII. yüzyıla kadar Osmanlı yönetimi altında yaşamaktan büyük bir memnuniyet duymuşlardı. Ancak XVIII. yüzyılın ikinci yarısından itibaren özellikle Fransız İhtilali'nin yaydığı milliyetçilik akımının etkisiyle bu durum değişti ve Rumlar özellikle kendilerine karşı Avrupalı devletlerin beslediği sempatiyi görünce Osmanlı İmparatorluğu'na karşı bağımsızlık mücadelesi başlattı. Rumların 1821 yılında Eflak ve Boğdan'da başlattıkları ayaklanmayı bastıran Osmanlı Devleti, Mora'da Rumlara karşı aynı başarıyı gösteremedi.Sultan II. Mahmut Mora'daki isyanı bastıramayacağını anlayınca, daha önce Mısır'da büyük yararlılıklar gösteren valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa'dan yardım istedi. Bab-ı Ali'nin, Mora'daki isyanı bastırması karşılığında Mehmet Ali Paşa'ya Mora ve Girit valiliklerini vaat etmesine karşın, Avrupalı devletlerin müdahalesiyle isyan Osmanlı Devleti'nin ümit ettiği gibi sonuçlanmadı.Mora isyanından kazançlı çıkamayan Mehmet Ali Paşa, Mora isyanındaki hizmetlerine ve masraflarına karşılık Osmanlı Devleti'nden Suriye'nin kendisine verilmesini istedi. Osmanlı Devleti'nin bu isteği kabul etmemesi üzerine, kayıplarını telafi etmek isteyen Mehmet Ali Paşa, 1831 yılında oğlu İbrahim Paşa komutasındaki bir orduyu Suriye üzerine sevk etti. Böylece Osmanlı Devleti yeni bir sorunla, Mısır Meselesi'yle karşı karşıya kaldı. Bu isyana tek başına karşı koyamayacağını anlayan Osmanlı Devleti, Rusya'nın yardım teklifini kabul etmek zorunda kaldı. Ancak bu yardım ve arkasından Rusya ile imzalanan Hünkar İskelesi Antlaşması, Avrupalı devletlerin Osmanlı Devleti'nin iç işlerine daha fazla karışmasına neden oldu.Kavalalı Mehmet Ali Paşa isyanı 15 Temmuz 1840'ta toplanan Londra Konferansı ve arkasından 13 Temmuz 1841'de ilan edilen Mısır Valiliği İmtiyaz Fermanı ile çözümlendi. Buna göre, Mısır valiliği babadan oğula geçmek suretiyle Mehmet Ali Paşa'ya verildi. Böylece Osmanlı Devleti, Akdeniz'de stratejik öneme sahip olan en zengin eyaletlerinden biri üzerindeki etkisini kaybetmiş oluyordu. | |||