Görsel Hiyerarşi ve Algısal Yapı: M. C. Escher Baskılarının Grafik Analizi


Creative Commons License

Sözüneri G.

7. Sanat be Estetik Sempozyumu, Elazığ, Türkiye, 13 - 18 Mart 2026, ss.23-24, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Elazığ
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.23-24
  • İstanbul Kültür Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışma, M. C. Escher’in baskı çalışmalarını grafik tasarım ilkeleri çerçevesinde incelemeyi ve söz konusu yapıtların görsel hiyerarşi ile algısal yapı açısından nasıl kurgulandığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Sanat tarihinde matematik, geometri ve algı ilişkisini özgün bir biçimde ele alan Escher, baskılarında figür–zemin dönüşümleri, tekrar, simetri ve perspektif yanılsamaları aracılığıyla izleyicinin görsel algısını sürekli olarak yeniden yapılandırmaktadır. Bu bağlamda Escher’in çalışmaları, yalnızca sanatsal değil, aynı zamanda grafik tasarım açısından da güçlü bir analiz alanı sunmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş; seçilen Escher baskıları görsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Analiz sürecinde kompozisyon düzeni, görsel hiyerarşinin kurulumu, odak noktaları, ritim ve ölçek ilişkileri ile algısal yönlendirme unsurları değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında özellikle figür–zemin ilişkisi, tekrar eden formlar ve yönlendirici görsel akışın izleyici algısı üzerindeki etkileri ele alınmıştır. Elde edilen bulgular, Escher baskılarında görsel hiyerarşinin yalnızca biçimsel bir düzenleme aracı olarak değil, algısal deneyimi yönlendiren temel bir yapı olarak kurgulandığını göstermektedir. Görsel öğeler arasındaki hiyerarşik ilişki, izleyicinin dikkatini belirli odak noktalarına yönlendirmekte ve çok katmanlı bir algı süreci oluşturmaktadır. Bu yönüyle çalışma, Escher’in baskılarının grafik tasarım, görsel iletişim ve algı kuramı bağlamında yeniden değerlendirilmesine katkı sunmayı hedeflemektedir.