Erken Çocuklukta Medya Okuryazarlığının Katılım Temelli Ele Alınması
Teknik Rapor, ss.1-13, 2026
- Yayın Türü: Diğer Yayınlar / Teknik Rapor
- Basım Tarihi: 2026
- Sayfa Sayıları: ss.1-13
- İstanbul Kültür Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Medyanın küçük çocukların gündelik yaşamındaki yeri erken çocukluk eğitiminde medya okuryazarlığının hangi amaçlarla ve nasıl ele alınması gerektiğine ilişkin soruları beraberinde getirmektedir. Medya araçlarının kullanılması, medya mesajlarının anlaşılması, dijital ortamlardaki risklerin fark edilmesi ve bu risklerin ne şekilde önlenebileceğine yönelik bir anlayış geliştirilmesi medya okuryazarlığının önemli bileşenlerini oluşturmaktadır. Ancak çocukların medya ile ilişkili toplumsal ve kültürel yaşama nasıl katıldıkları daha kapsamlı bir pedagojik yaklaşımı gerektirmektedir. Bu çalışma, erken çocuklukta medya okuryazarlığını katılım temelli bir perspektiften yeniden ele almakta ve Medya Okuryazarlığı, Etik, Sosyoloji ve Tarihi bütünleştiren MESH pedagojisinin gelişim sürecinden hareketle bir pedagojik çerçeve önermektedir. Erken çocuklukta medya okuryazarlığına ilişkin araştırmalar, eleştirel medya okuryazarlığı literatürü ve MESH Pedagojik Modülünün geliştirilmesi ve uygulanması sürecinde edinilen deneyimler önerilen çerçevenin dayanaklarını oluşturmaktadır. Çerçeve kapsamında medya deneyimlerinin paylaşılması, medya içeriklerinin sorgulanması, farklı bakış açılarının ve temsillerin keşfedilmesi, medya üretimi, bilgi kaynaklarının güvenilirliği ve mahremiyet gibi alanları kapsayan 14 katılım pratiği tanımlanmaktadır. Bu pratikler, temel ve gelişen düzeyde katılım göstergeleri aracılığıyla açıklanmaktadır. Katılımın gelişmesi, çocuğun yetişkin desteğinden bağımsızlaşmasından ziyade medya ile ilişkili deneyimlerinin, sorgulamalarının, üretim süreçlerine sunduğu katkıların ve katılımlarının zenginleşmesi üzerinden ele alınmaktadır. Çalışmayla medya okuryazarlığı eğitiminin gündelik yaşam, oyun, diyalog, araştırma ve ortak üretim süreçleriyle bütünleştirilmesine yönelik pedagojik örnekler sunulması ve önerilen çerçevenin MESH Araştırma Grubumuz için gelecekteki çalışmalarımıza yeni olanaklar açması amaçlanmaktadır.
The place of media in young children’s everyday lives raises important questions about the purposes and approaches through which media literacy should be addressed in early childhood education. Using media tools, understanding media messages, recognising risks in digital environments, and developing an understanding of how such risks may be addressed are important components of media literacy. Yet understanding how children participate in the social and cultural life associated with media requires a broader pedagogical perspective. This paper reconsiders media literacy in early childhood from a participation-based perspective and proposes a pedagogical framework grounded in the development of MESH pedagogy, which integrates Media Literacy, Ethics, Sociology, and History. Research on media literacy in early childhood, the critical media literacy literature, and experiences gained through the development and implementation of the MESH Pedagogical Module provide the foundations for the proposed framework. The framework identifies 14 participation practices encompassing areas such as sharing media experiences, critically engaging with media content, exploring different perspectives and representations, media production, the reliability of information sources, and privacy. These practices are described through indicators of emerging and extended participation. The development of participation is conceptualised in terms of the enrichment of children’s media-related experiences, inquiries, contributions to production processes, and forms of participation, rather than increasing independence from adult support. The paper also provides pedagogical examples illustrating how media literacy education can be integrated with everyday life, play, dialogue, inquiry, and collaborative production, and aims to open new possibilities for the future work of the MESH research team.