HİZMET SEKTÖRÜNDE ÇEVİK LOJİSTİK VE TEDARİK ZİNCİRİ DİRENÇLİLİĞİ: LOJİSTİK VE TEDARİK ZİNCİRİ AĞLARININ YENİDEN TASARLANMASI
in: LOJİSTİKTE YENİLİKÇİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR YAKLAŞIMLAR II, Dr. Öğr. Üyesi Hasan Emin GÜRLER, Editor, Efe Akademik Yayıncılık, İstanbul, pp.1-414, 2025
- Publication Type: Book Chapter / Chapter Research Book
- Publication Date: 2025
- Doi Number: 10.59617/efepub2026515
- Publisher: Efe Akademik Yayıncılık
- City: İstanbul
- Page Numbers: pp.1-414
- Editors: Dr. Öğr. Üyesi Hasan Emin GÜRLER, Editor
- Istanbul Kültür University Affiliated: Yes
Abstract
Hizmet Sektöründe Çevik Lojistik ve Tedarik Zinciri Dirençliliği: Lojistik ve Tedarik Zinciri Ağlarının Yeniden Tasarlanması
ÖZET
Bu çalışmanın amacı, hizmet sektöründe çevik lojistik uygulamalarının, tüketici talebinde meydana gelen ani değişimler ve operasyonel belirsizlikler karşısında tedarik zinciri süreçlerinin dirençlilik düzeyine olan katkısını incelemektir. 2019–2025 dönemini kapsayan çalışmada, COVID-19 pandemisi sürecinde ortaya çıkan talep dalgalanmaları, lojistik kanallarda yaşanan tıkanmalar, arz–talep dengesizlikleri ve operasyonel kapasite kısıtlarının hizmet sektöründe lojistik faaliyetler üzerindeki etkileri ele alınmaktadır.
Pandemi süreci, küresel ve bölgesel ölçekte tedarik ve dağıtım ağlarında kırılmalara yol açmış; özellikle e-ticaret ve son kilometre dağıtım hizmetlerinde ani talep artışları, mevcut lojistik altyapıların yetersizliğini görünür hâle getirmiştir. Bu süreç, lojistik sistemlerin kırılganlığını ortaya koymakla birlikte, işletmelerin çevik lojistik yetkinliklerine dayalı yeni operasyonel yapılanmalara yönelmesini de hızlandırmıştır.
Çalışma kapsamında, pandemi ve eş zamanlı yaşanan büyük ölçekli depremlerin hizmet lojistiği üzerindeki etkileri birlikte değerlendirilerek, işletmelerin talep dalgalanmalarına ve operasyonel kesintilere nasıl yanıt verdikleri örnek olay çalışmaları aracılığıyla analiz edilmektedir. Bu çerçevede; e-ticaret lojistik altyapısının yeniden tasarlanması, dağıtım ağlarının esnekleştirilmesi, alternatif kapasite kullanımının artırılması, lojistik kontrol kuleleri ve veri temelli izleme sistemlerinin devreye alınması ile 3PL ve 4PL hizmet sağlayıcılarının artan stratejik rolü bütüncül bir yaklaşımla ele alınmaktadır.
Bulgular, çevik lojistik uygulamalarının yalnızca kısa vadeli operasyonel aksaklıkların giderilmesinde değil, aynı zamanda tedarik zinciri süreçlerinin kesintilere karşı daha dayanıklı, uyarlanabilir ve sürdürülebilir biçimde yeniden yapılandırılmasında kritik bir işlev üstlendiğini göstermektedir. Bu yönüyle çalışma, hizmet sektöründe çevik lojistiğin, yüksek belirsizlik içeren dönemlerde tedarik zinciri dirençliliğinin geliştirilmesine yönelik stratejik bir araç olarak değerlendirilmesine katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Anahtar kelimeler: Çevik lojistik, Hizmet sektörü lojistiği, Tedarik zinciri dirençliliği, E-ticaret lojistiği, COVID-19.