Akademik Veri Yönetim Sistemi
17TH INTERNATIONAL “BASKENT” CONGRESS ON SOCIAL, HUMANITIES, ADMINISTRATIVE, AND EDUCATIONAL SCIENCES, Ankara, Türkiye, 12 - 14 Şubat 2026, ss.972-985, (Tam Metin Bildiri)
Bu çalışma, Jean-Jacques Rousseau’nun Toplum Sözleşmesi adlı eserini politik- kurumsal iktisat ve kolektif eylem teorisi çerçevesinde yeniden yorumlayarak iktisadi bir analiz sunmaktadır. Rousseau’nun meşru siyasal otoritenin genel iradeyi yansıtan kolektif bir uzlaşmadan doğduğu yönündeki temel savı, koordinasyon, iş birliği ve yönetişimle ilgili temel iktisadi sorunlara örtük bir yanıt olarak ele alınmaktadır. Çalışma, toplum sözleşmesini; bedavacılık (free-rider) davranışı, kamusal malların sunumu ve heterojen toplumlarda ortak kuralların uygulanması gibi kolektif eylem ikilemlerini çözmeye yönelik kurumsal bir mekanizma olarak kavramsallaştırmaktadır. Rousseau’nun modern iktisadi düşüncenin bazı temel içgörülerini öngördüğünü ileri sürülmekte ve genel irade kavramı, bireysel tercihlerin tutarlı bir toplumsal sonuca dönüştürülmesine yönelik erken bir normatif çerçeve olarak yorumlanarak sosyal tercih teorisi ile kamu tercihi iktisadıyla ilişkilendirilmektedir. Ayrıca Rousseau’nun eşitsizlik eleştirisi, dağılımsal adalet, siyasal rant arayışı ve aşırı ekonomik tabakalaşmanın toplumsal uyum ile kurumsal meşruiyet üzerindeki yıkıcı etkilerine dair proto-iktisadi bir kaygı olarak incelenmektedir. Çalışmanın literatüre temel katkılarından biri, Rousseau’nun dar anlamda bencil birey varsayımına dayanan rasyonel tercih yaklaşımından bilinçli biçimde ayrıldığını göstermesidir. Rousseau, siyasal düzeni sadece teşvik yapılarıyla açıklamak yerine, yurttaşlık erdemi, ahlaki eğitim ve ortak kimliğin işbirlikçi dengelerin sürdürülebilirliğindeki rolünü vurgulamaktadır. Bu bakış açısı, sosyal normların, etik değerlerin ve kolektif kimliklerin ekonomik ve siyasal sonuçları belirlemede kritik rol oynadığını kabul eden çağdaş davranışsal ve kurumsal iktisatla uyumludur. Sonuç olarak bu çalışma, Rousseau’nun demokratik yönetişim, eşitsizlik, devlet meşruiyeti ve toplumsal iş birliğinin temellerine ilişkin güncel tartışmalar açısından kalıcı bir önem taşıdığını ortaya koymaktadır.
This paper develops an economic analysis of Jean-Jacques Rousseau’s The Social Contract, reinterpreting its political philosophy through the analytical lenses of political economy, institutional economics, and collective action theory. Rousseau’s central proposition—that legitimate political authority arises from a collective agreement reflecting the general will—is examined as an implicit response to fundamental economic problems of coordination, cooperation, and governance. The study conceptualizes the social contract as an institutional solution to collective action dilemmas, including free-rider behavior, public goods provision, and the enforcement of shared rules in complex societies. The paper argues that Rousseau anticipates several core insights of modern economic thought. His notion of the general will is interpreted as an early normative framework for aggregating individual preferences into a coherent social outcome, resonating with later developments in social choice theory and public choice economics. Additionally, Rousseau’s critique of inequality is analyzed as a proto-economic concern with distributional justice, political capture, and the destabilizing effects of excessive economic stratification on social cohesion and institutional legitimacy. A key contribution of this study lies in highlighting Rousseau’s departure from the narrow rational-choice assumption of purely self-interested behavior. Rather than reducing political order to incentive structures alone, Rousseau emphasizes the role of civic virtue, moral education, and shared identity in sustaining cooperative equilibria. This perspective aligns with contemporary behavioral and institutional economics, which recognize that social norms, ethical commitments, and collective identities significantly shape economic and political outcomes. By situating The Social Contract within modern economic discourse, the paper demonstrates Rousseau’s enduring relevance to debates on democratic governance, inequality, state legitimacy, and the foundations of social cooperation. Ultimately, the study contends that Rousseau offers a distinctive economic vision in which stable political and economic systems depend not only on formal institutions and incentive mechanisms, but also on normative consensus, moral motivation, and collective responsibility.