İmgelerin toplumsal işlevinde anlamın görüntüsü

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Kültür Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İletişim Sanatları Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NAGİHAN UMAY BİLEK

Danışman: IŞIKLAR GÜLNUR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Görsel kültürün etkili olduğu çağın toplumları, iletişim araçlarından kendilerine aktarılan göstergelerle yüklü mesajları algılayarak, görsel dünyada bulunan imgelerin ilettikleri duyguları ve düşünceleri anlamlandırmaya çalışmaktadırlar. Evrende varoluş sürecinde toplumlar her zaman göstergelerle çevrelenmiştir. Sanatın göstergebilimle ilişkilendirilmesi ise iletişim ihtiyacı ile paralel bir varoluş içinde günümüze kadar gelmiştir. Önemli bir iletişim biçimine dönüşen resimlerin, anlatılarından hareket ederek anlam kümeleri içinden zihin kendi imgesini seçerek öznel ifadelerini oluşturmaktadır. Göstergelerin imgesel karşılıkları durağan olmamakla birlikte zamanla değişerek, katmanlı bir yapıya bürünmektedir. İletişimdeki öznel deneyimler nesnel bir temsil aktarımına dönüşerek simgeler, göstergeler, semboller, işaretler oluşmuştur. Sanatın, içinde bulunduğu toplum ve kültürün izlerini taşıdığı bilinmektedir. Bir sanat yapıtını çözümlerken içinde bulunduğu dönem şartları altında değerlendirmek gerekmektedir. İmgelerin öznel ve nesnel anlamları değişkenlik göstermekte birlikte dinamik bir yapıdadır. Bu anlamda gerçekleştirilen sanat yapıtlarındaki anlamın imgeler aracılığıyla yaratılmaya çalışılan anlatıların ele alındığı çalışmada Rönesans dönemi resimlerinden sekiz örnek belirlenerek Roland Barthes'ın "Gösteren ve Gösterilen" kuramı doğrultusunda biçim ve içerik yönünden Göstergebilimsel yöntemle çözümlenmesiyle, derin düzlemlerdeki simgesel anlamlar belirlenmiştir. Anlamlandırma sürecinde Erwin Panofsky'nin "İkonografik ve İkonolojik Eleştiri Yöntemi" ile ilişkilendirilerek resimlerin derin anlamlarındaki etkisi değerlendirilmiştir.