Yedi Kocalı Hürmüz" tiyatro eseri ile sinema filmlerinin zaman ve göstergeler açısından karşılaştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Kültür Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FİRDEVS DİZDAR

Danışman: ŞAHAN KAYHAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Göstergebilim, anlatıbilim ve söylem çözümlemesi çeşitli dallara uygulanabilirliği nedeniyle birçok çalışmaya olanak sağlamaktadır. Tiyatro eserleri ve sinema filmleri bunlardan biridir. Yedi Kocalı Hürmüz önce senaryo olarak yazılıp filme alınmış, ardından tiyatro eseri olarak kaleme alınmış bir metindir. 1963 yılında Yılmaz Atadeniz, 1971 yılında Atıf Yılmaz, 2009 yılında ise Ezel Akay tarafından beyaz perdeye aktarılmıştır. Sahnelenmeye başladığı günlerden günümüze kadar birçok seyirciye ulaşmıştır. "Yedi Kocalı Hürmüz Tiyatro Eseri ile Filmlerinin Zaman ve Göstergeler Açısından Karşılaştırması" çalışmasında oyun metni esas alınarak beyaz perdeye aktarılan filmlerin göstergebilimsel ve anlatıbilimsel karşılaştırması yapılmıştır. Son olarak karşılaştırılan anlatıların söylem çözümlemesine yer verilmiştir. Göstergebilim başlığında anlatılar kesitlere ayırılmış ve eyleyenler modelleri incelenmiştir. Anlatıbilim başlığında Gerard Genette'in "Anlatının Söylemi" yapıtında yer verdiği "Düzen", "Süre", "Sıklık", "Kip" ve "Ses başlıkları incelenmiştir. Söylem çözümlemesinde ise kesitlerin söylem çözümlemesi yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda uygulamalı dramaturgi çalışmalarında göstergebilim, anlatıbilim ve söylem çözümlemesinden yararlanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar sözcükler: anlatıbilim, göstergebilim, söylem, Yedi Kocalı Hürmüz.