Türk Ceza Kanunu'nda haksız tahrik


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Kültür Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURAK KAĞAN YILMAZ

Danışman: Özdem Özaydın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Haksız tahrik, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (TCK'nın) "Genel Hükümler" başlıklı 1. Kitap, "Ceza Sorumluluğunun Esasları" başlıklı 2. Kısım, "Ceza Sorumluluğunu Kaldıran veya Azaltan Nedenler" başlıklı 2. Bölümü'nde 29. maddede genel hükümler arasında düzenlenmiştir. Haksız tahrik kurumu, kusurluluğun azalmasına yönelik olarak suça etki eden kişisel, sübjektif ve kanuni bir indirim nedenidir. Sübjektif olması, suçun manevi unsuruna (kusurluluğa) etki etmesini; genel olması koşulları gerçekleştiği takdirde niteliği itibariyle elverişli bütün suçlarda ve her fail hakkında uygulanmasını; kanuni olması ise olayda varlığının hâkim tarafından kendiliğinden araştırılmasını ifade etmektedir. Failin tahrik edici haksız bir eylemin ortaya çıkardığı hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında hareket ederek tepki suçu işlemesi olarak tanımlanabilen haksız tahrik, kusur yeteneğini azaltan ve kusurun azalmasına bağlı olarak cezanın indirilmesini gerektiren kişisel bir nedendir. Haksız tahrikin etkisi ile işlenen suçun haksızlık içeriğinde yani hukuka aykırılığında herhangi bir azalma söz konusu değildir. Haksız tahrik, kusurun irade unsuru üzerinde etkili bir neden olduğu için failin cezasından indirime gidilmektedir. Ancak kusuru tamamen ortadan kaldırmayıp sadece azaltmaktadır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'na göre indirim oranının artması ve adi- ağır tahrik ayırımının kalkması ile haksız tahrik kurumu faile verilecek cezanın belirlenmesinde daha büyük önem kazanmıştır. Niteliği gereği uygulanma olanağı bulunan tüm suçlar için geçerli genel indirim nedeni olarak "haksız tahrik" kurumu tez çalışmamızda 5 bölüm olarak ele alınmıştır. Çalışmada izlenen yöntem bakımından, haksız tahrik kurumu, tartışmasız kabul edilen konuların yanı sıra tartışmalı konulara da yer verilerek Türk Ceza Hukuku Öğretisi'nde savunulan görüşler, Yargıtay uygulamaları ve kişisel değerlendirmeler açısından incelenmiştir. Bu çalışmamızın amacı, ceza davalarında yoğun ve yaygın uygulama alanı bulunan haksız tahrik kurumunu Yargıtay kararları ile yayınlanmış eserlerdeki doğrudan veya dolaylı bilgi ve görüşlerden yararlanarak açıklamak sureti ile konuya hukuki katkı sağlayabilmektir.