Osmanlı Sarayları'nda dış mekan tasarımı üzerine bir değerlendirme: Dolmabahçe ve Yıldız örnekleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Kültür Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURCU KAŞİF
Danışman: Rana Kutlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, Osmanlı tarihi boyunca Osmanlı Saray bahçelerinde etkili olanpeyzaj sanatları, Osmanlı Sarayları ve dış mekân tasarımları incelenerek Osmanlı'nındış mekân tasarım anlayışındaki gelişim ortaya konmuştur. Dünyada moda olmuş vegeç dönem Osmanlı Saray bahçelerinin tasarımında etkili olan peyzaj sanatlarınınOsmanlı'nın geleneksel tasarım anlayışıyla birleşerek yeni bir sentez oluşturduğuDolmabahçe ve Yıldız Sarayı örnekleri ayrıntılı biçimde ele alınmış ve geç dönemeışık tutulmuştur. Tez beş bölümden oluşmaktadır.Giriş bölümünde ilk olarak ?Dış Mekân? ve ?Bahçe? kavramları tanımlanmış, yararsağlama ilkesinden doğan bahçe kavramının estetik anlayışa göre biçimlenen, zevkve huzur veren doğa parçalarına dönüşüm süreci üzerinde durulmuş ve ?Bahçe?kelimesinin etimolojik yapısı araştırılmıştır. Daha sonra araştırmanın ne amaçlayapıldığı, kapsamı ve çalışma yöntemi anlatılmıştır.İkinci bölümde Klasik Osmanlı Sarayları'nın ve Batı etkisindeki OsmanlıSarayları'nın dış mekân tasarımında etkili olan peyzaj sanatları ayrıntılı biçimde elealınmıştır. Bu sanat akımlarının ortaya çıkışı ve gelişim süreci örneklerle anlatılmış,genel planlama özellikleri belirtilmiştir.Üçüncü bölümde Osmanlı Sarayları'nda dış mekân tasarımının tarihsel gelişim sürecianlatılmıştır. Öncelikle Osmanlı'da bahçe anlayışına değinilmiştir. Osmanlıpadişahlarının doğaya duydukları saygı, bahçeye, çiçeğe, meyveye verdikleri önembelirtilmiş, bahçe ve bostan işleri için kurulan Bostancı Ocağı'nın özellik vegörevlerinden bahsedilmiştir. Dış mekân tasarımının tarihsel gelişim süreci ErkenDönem, Klasik Dönem, Geç Dönem başlıkları altında ele alınmış, dönemin dışmekân planlama özellikleri anlatılmış, Osmanlı'ya başkentlik yapmış Bursa, Edirneve İstanbul'da inşa edilen saray ve bahçeleri sırasıyla ele alınmıştır.Dördüncü bölümde Geç Dönem Osmanlı Sarayları'ndan Dolmabahçe ve YıldızSarayları'nın dış mekân tasarımları ayrıntılı biçimde incelenmiş bu dönemde etkiliolan Rönesans, Fransız Barok ve İngiliz Naturalistik peyzaj sanatlarının bubahçelerdeki yansımaları anlatılmıştır.Son bölümde Erken Dönem Sarayları'ndan başlayarak Son Osmanlı Saray'ına kadardış mekân tasarımlarının karşılaştırmalı analizi yapılmıştır.