Turkey and Russia relations at Syrian cross road
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Kültür Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MEHMET KARACA
Danışman: AKGÜN İBRAHİM MENSUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tarihsel açıdan bakıldığında Türkiye - Rusya ilişkileri'nin inişli çıkışlı bir seyir izlediğini görmek mümkün. Diğer taraftan her iki ülke de kendi bulundukları bölgede güçlü birer aktör olmak istemelerinin yanında, bölgesel güç olma açısından da birbirlerine rakip konumdadırlar. Aynı zamanda iki ülkenin Suriye gibi istikrarsız bir bölgede yer alması, Amerika Birleşik Devletleri başta olmak üzere bölgede bazı devletlerin etkisini arttırmak istemesi, Türkiye ve Rusya'nın daha temkinli olmasına neden olmuştur. Özellikle Soğuk Savaş sonrası dönem Türkiye - Rusya ilişkileri açısından ekonomik işbirliğinin üst seviyelere taşındığı bir dönem olduğu bilinmekle birlikte, turizm ve enerji anlaşmaları başta olmak üzere ekonomik alanda çeşitli anlaşmalar yapılmıştır. Bu iki ülkenin neden Suriyede yaşanan krizde birlikte hareket etmeye özen gösterdikleri bu çalışmayla incelenmeye çalışılmıştır. Bu çalışma ile Türkiye - Rusya ilişkileri Suriye Krizi bağlamında incelenmiş, Suriye Krizinin başlamasından sonra sürece dahil olan Türkiye ve Rusya arasındaki ilişkiler, bölge üzerinde izlenen politikalara göre değişkenlik göstermiştir. Rusya ile yaşanan Rus Jetinin Türkiye tarafından vurulması sonrası yaşanan kriz başta olmak üzere birkaç olumsuz durumun dışında yine Rusya ile olan ilşikiler oldukça olumlu ilerlemiştir. Böylesine önemli bir kriz iki ülke arasında gerginliğe yol açmış olsa dahi çok kısa bir süre içerisinde diplomatik ilişkilerle süreç ikili ilişkilerin gelişmesine katkı sağlayacak şekilde pozitife dönmüştür. Peki neden bu iki ülke bölgede yaşanan böylesine bir krizde dahi ilişkileri hızlıca normalleştirmek istedi? Ortaya çıkan bu durum özellikle Türkiye'nin Amerika Birleşik Devletleri ve NATO müttefikliği açısından Türkiye ve Rusya'nın birlikte hareket etme ve S-400 konusu başta olmak üzere askeri iş birliği de dahil olmak üzere birçok alanda birlikte hareket etme isteğinden vazgeçemeyeceğini ortaya koymuştur. Fakat bunun yanında çalışmadan elde edilen bulgular incelendiğinde bir taraftan Türkiye'nin Esad'ın içerisinde olmadığı Suriye isteği, diğer taraftan Rusya'nın Esad ile işbirliği iki ülke arasında olumsuzlukların ortaya çıkabileceğini göstermektedir. Rusya'nın Türkiye tarafından terör grupları olarak nitelendirdiği kesimlerle görüşmeler yapmaya devam etmesi bunun yanında her iki ülke arasında yapılan Soçi Anlaşmasında silahsızlık bölgesi olarak kabul edilen İdlib ve çevresi konusunda anlaşmazlıklar söz konusudur. Geldiğimiz noktada bölgede yer alan birçok ülke ve gruplar birbirlerine üstünlük sağlamak ya da birbirleriyle denge sağlamak açısından ilişkiler kurmaktadır. Realist bir çerçevede baktığımız zaman bölgede yaşanan bu ilişkiler karmaşasını bir güç dengesi oluşturma stratejisi olarak görmenin gerekliliğini ortaya çıkmaktadır.