Anlatıbilimi açısından roman ve sinema etkileşimine bir örnek: Fikrimin İnce Gülü ve Sarı Mercedes
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Kültür Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÜLKÜ SÜMER
Danışman: ŞAHAN KAYHAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sinema dilinin oluşumunda edebiyatın özellikle de roman türünün etkisi büyüktür. Edebiyat da sinemanın olanaklarından yararlanmayı bilen bir sanat dalı olmuştur. Tarih içerisinde sinema ve edebiyat ilişkisi ayrıcalıklı bir yer tutmaktadır. Birçok öykü, oyun özellikle de roman sinemaya uyarlanmıştır. Bu uyarlamalardan genellikle esere sadık kalınması beklenilmiştir. Türk edebiyatında önemli bir yere sahip olan Adalet Ağaoğlu (1929-2020), roman, öykü ve oyun türlerinde eserler vermiş bir yazardır. Aydın kimliğini ön planda tutarak Türkiye'nin değişik dönemlerini ve bu dönemlerin insan hayatına etkisini yansıtan yapıtlar ortaya koymuştur. "Fikrimin İnce Gülü," yazarın sinemaya uyarlanmış tek eseridir ve bu roman modern anlatım teknikleri ile örüldüğünden filme dönüştürülmeye oldukça uygundur. Bu tezde, roman-sinema etkileşimi ve romanın filme nasıl dönüştürüldüğü ortaya konmaya çalışılmıştır. "Fikrimin İnce Gülü" romanı ve "Sarı Mercedes" filmindeki anlatı teknikleri, anlatı zamanının düzeni, anlatı hızı, anlatıdaki tekrarlar, odaklanma, anlatıcı değişimleri incelenerek anlatıbiliminin kuramsal yaklaşımından yararlanılmıştır. Gérard Genette'in "Anlatının Söylemi" adlı kitabı, bu tezdeki önemli kaynaklardan biri olmuştur. Zaman ve Anlatıcı kategorisinin alt başlıkları da bu kitaptan alınmıştır. Mekân incelemesi için de Bahar Dervişcemaloğlu'nun "Anlatıbilime Giriş" adlı kitabından yararlanılmıştır. Bu tezde, Adalet Ağaoğlu'nun "Fikrimin İnce Gülü" (1976) romanı ve Tunç Okan'ın "Sarı Mercedes" adıyla 1993 yılında sinemaya uyarladığı filmden hareket edilmiştir. Ağaoğlu'nun romanının sinemasal açıdan tam bir "tuzak" olduğunun; perdeye yansıdığında bağlamının değiştiğinin sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Anlatıbilim, Adalet Ağaoğlu, Fikrimin İnce Gülü, Sarı Mercedes, Anlatıbiliminin Kuramsal Yaklaşımı