Sinemaya yaklaşan Türk romanında edimsözlerin varlığı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Kültür Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CEM KESER

Danışman: ŞAHAN KAYHAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tez çalışmasında görsel bir sanat olan sinemanın edebiyatla olan ilişkisi anlatılmaya çalışılmıştır. Çalışmada İngiliz dilbilimci-filozof Austin'in ortaya koyup Searle'ün geliştirdiği söz edimleri kuramı referans alınıp Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun Sodom ve Gomore, Sabahattin Ali'nin Kuyucaklı Yusuf, Yusuf Atılgan'ın Aylak Adam, Orhan Pamuk'un Kırmızı Saçlı Kadın ve Oğuz Atay'ın Tehlikeli Oyunlar adlı romanlarındaki söz edimleri incelemesi yapılmıştır. Söz edimlerinin Türkçe romanı sinema söylemine yakınlaştıran bir basamak olduğunu belirtmeyi denediğimiz çalışmamızda, adı geçen bu romanlardaki tümce düzeyindeki söz edimlerini, kuramın geliştiricisi John Searle'ün yaptığı edimsöz tasnifini kullanıp cümleleri ve bağlı bulunduğu edimsöz grubunu içeren tablolar yardımıyla göstermeye çalıştık. İncelediğmiz materyal roman, romanla ilişki kurulmak istenen sanat dalı da sinema olduğu için hem romanın tarihsel gelişimi hem de sinemanın Türkiye'deki gelişimi ile ilgili önemli noktaları hakkında bilgi vermeye çalıştık. Anahtar kelimeler: Austin, Searle, Söz edimleri, Edimsözler, Levent Aysever, Chomsky, Saussere