Sosyal medya deneyiminde kişiselleştirilmiş reklamlar: Veri mahremiyeti bağlamında Instagram ve Youtube üzerine bir araştırma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Kültür Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İletişim Sanatları Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ONUR ŞİŞMAN

Danışman: BİLGİCİ CEREN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Teknolojik gelişmelerin bir sonucu olarak hayatın her alanında olduğu gibi iletişim araçlarında da önemli değişimler meydana gelmiştir. Bu doğrultuda geleneksel iletişim süreçleri giderek dijitalleşerek yeni formlara dönüşmüştür. Yaşanan dijital dönüşümle birlikte bir iletişim aracı olan reklamcılık da dönüşerek dijital platformlarda yerini almıştır. Bu bağlamda, dijital ortamda her iletişim aracının yaşadığı gibi reklamcılıkta da yeni kavramlar ve yeni stratejiler ortaya çıkmıştır. Bu yeni stratejiler dijital dünyanın bir getirisi olarak daha önce karşılaşılmayan yenilikleri de beraberinde getirmiştir. Çağımızda ortaya çıkan yeni reklam pratikleri bağlamında kişiselleştirilmiş reklamlar da dijital dünyanın reklamcılık alanına kattığı yeni kavramlardan birisidir. Veri mahremiyeti ise, kişiselleştirilmiş reklamlarla birlikte reklamcılık alanında tartışmaya başlanmıştır. Bu kapsamda gerçekleştirilen tez çalışmasının amacı kullanıcıların sosyal medya deneyimlerinde karşılaştıkları kişiselleştirilmiş reklamlar hakkındaki düşüncelerini ortaya çıkartmaktır. Bu bağlamda gerçekleştirilen çalışmada Türkiye'de en çok kullanılan sosyal medya platformları olan Youtube ve Instagram ele alınarak, sosyal medya kullanıcılarının veri mahremiyeti kavramı çerçevesinde bu platformlardaki kişiselleştirilmiş reklamlar konusundaki görüşlerinin incelenmesi hedeflenmektedir. Gerçekleştirilen bu araştırmada kişiselleştirilmiş reklamlar ve veri mahremiyeti konularının üniversite öğrencilerinin sosyal medya kullanım pratiklerini nasıl etkilediğini anlamak üzere bir odak grup çalışması gerçekleştirilmiştir. Bu çerçevede, daha derinlemesine bulgulara ulaşmak için ise Dijital Reklam Sektörü ve Sosyal Medya alanında çalışan 8 uzman ile derinlemesine görüşme yöntemi kullanılarak bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda kullanıcıların sosyal medyada karşılaştıkları kişiselleştirilmiş reklamlara pragmatik baktıkları; ilgi ya da ihtiyaçları doğrultusunda olduğu sürece veri mahremiyeti sorunsalını göz ardı ettikleri ancak zamansız ya da sosyal medya kullanım akışını engelleyen reklamlara karşı negatif bir bakış açısı içinde oldukları görülmektedir. Uzmanların da kişiselleştirilmiş reklam üretimi sürecinde veri mahremiyeti olgusunu göz ardı ederek, tasarlanan reklamların kullanıcılara ulaşma amacı çerçevesinde kampanya geliştirdiği sonucuna ulaşılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Sosyal Medya, Kişiselleştirilmiş Reklamlar, Veri Mahremiyeti, Instagram Reklamları, Youtube Reklamları